ANNE, BENİ İÇERİ ALMAZ MISIN?
Bazen bir insanın bütün ihtiyacı, kendisini yargılamadan dinleyecek bir çift göz ve sımsıkı sarılacak bir çift koldur.
Marina, perşembe sabahı saat yedide annesini aradı.
Galina İvanovna, her zamanki gibi elinde bir kova yemle avludaydı. Tavuklar ayaklarının etrafında dolaşıyordu.
— Anne, bugün yanına geliyorum. Beni görmek ister misin?
Sesi sakindi. Hatta biraz fazla sakindi.
— Elbette kızım! Ne demek bu şimdi? Gel tabii, ne zaman istersen, diye cevap verdi annesi.
Ama Galina İvanovna’nın içine bir kurt düşmüştü. Kızı sebepsiz yere aramaz, hele böyle ansızın yola çıkacağını hiç söylemezdi.
Marina genellikle kısa mesajlar gönderirdi:
“Anne, nasılsın?”
“Her şey yolunda, çok çalışıyorum.”
Bayramlarda, özel günlerde arardı. Şimdi ise ekim ayının sonlarında, köyün üzerini gri bulutların kapladığı, ağaçların yapraklarını döktüğü, yolların çamura bulandığı bir günde ansızın geliyordu.
Bir annenin yüreği bazen aklından önce hissederdi. Galina İvanovna da kızının başına bir şey geldiğini düşündü.
Elindeki kovayı yere bıraktı, ellerini önlüğüne sildi ve hazırlıklara başladı.
Bodrumdan turşuları çıkardı. Lahana, patates ve kış için sakladığı ahududu reçelini hazırladı. Hamur yoğurdu, sobayı yaktı. Ev zaten sıcaktı ama heyecandan yerinde duramıyordu.
Bir yandan çalışıyor, bir yandan da aynı soruyu düşünüyordu:
“Acaba kızıma ne oldu?”
Aklına kızının beş yıldır birlikte yaşadığı Artyom geldi. Marina şehirde yaşıyordu ama annesi bu adamı hiç görmemişti. Adını biliyordu, hepsi bu.
Kızı her sorduğunda:
“Anne, bir ara geleceğiz. Şimdi çok yoğunum.”
derdi.
Galina İvanovna da üstelemezdi. Ama insanın içine doğan bazı şeyler vardı. Ciddi bir ilişki yaşayan bir adamın, sevdiği kadının annesini en azından bir kez ziyaret etmesi gerekmez miydi?
Yine de susmuştu.
Saat dört olduğunda sofra hazırdı. Galina İvanovna dört kez kapıya çıktı. Otobüsün döndüğü yola baktı, sonra içeri girdi, ardından yeniden dışarı çıktı.
Nihayet uzaktan tanıdık bir siluet göründü.
Bir çantası omzunda, diğeri tekerlekliydi. Çamurlu yolda ilerlemekte zorlanıyordu.
Galina İvanovna’nın yüreği sızladı.
Marina çok zayıflamıştı. Yüzü solgun, elmacık kemikleri belirginleşmiş, gözlerinin altında derin gölgeler oluşmuştu.
Çocukken bahçede neşeyle koşan, sesi bütün mahallede yankılanan o hareketli kız gitmiş; yerine yorgun, hayatın yükünü omuzlarında taşıyan bir kadın gelmişti.
— Merhaba anne.
— Merhaba kızım.
Kapıda birbirlerine sarıldılar.
Marina, annesine yıllardır sarılmadığı kadar sıkı sarıldı. Galina İvanovna da kızının başını omzunda hissetti. Bir süre öylece kaldılar.
Sonra Marina hafifçe gülümsedi:
— Bakalım, bana neler hazırladın?
İçeri girdiler.
Sofrada pancar çorbası, lahana sarması, etli yemekler ve mantarlı patates vardı. Marina sessizce yemeğini yedi. Annesi ise karşısında oturmuş, kızının yüzünü inceliyordu.
Bir saat geçti. Dışarıda hava karardı. Semaverin suyu soğudu.
Sonunda Marina çatalını bıraktı.
— Anne, işimden ayrılmayı düşünüyorum.
Galina İvanovna sessiz kaldı.
— Artyom’la da ayrıldık. Bunu telefonda söylemek istemedim. Seninle yüz yüze konuşmak istedim.
Bardağını iki eliyle tuttu.
— Bana daha yüksek bir görev teklif ettiler ama artık hiçbir şey istemiyorum. Şehirde yaşamaktan yoruldum. Sürekli koşuşturmak, çalışmak, yetişmek… Kendimi kaybettim anne. Eve dönmek istiyorum.
Marina uzun uzun konuştu. Şehirdeki yalnızlığından, mutsuzluğundan, hayatın anlamsız bir koşuşturmaya dönüşmesinden bahsetti.
Otuz üç yaşındaydı. Artık sadece başarılı görünmek değil, gerçekten mutlu olmak istiyordu.
Kendinden emin konuşmaya çalışıyordu ama annesi ellerinin titrediğini fark etmişti.
Aslında Marina korkuyordu. Annesinin onu anlayamayacağından, kararını yanlış bulacağından korkuyordu.
— Anne, ne olur bir şey söyle. Beni yargılıyor musun? Başarısız olduğumu mu düşünüyorsun?
Galina İvanovna ayağa kalktı ve pencereye yöneldi.
— Üniversiteyi dereceyle bitirdin. Güzel bir işin, iyi bir kariyerin vardı. Yıllarca senin için çalıştık. Gecelerimizi gündüzümüze kattık. Köyde herkese seninle gurur duyduğumu anlattım. Benim kızım şehirde önemli bir yerde çalışıyor, dedim.
Marina’nın gözleri doldu.
— Anne, ben orada mutsuzdum. Eve her geldiğimde ağlıyordum. Bunu hiç fark etmedin mi?
Galina İvanovna sustu.
Hayır, fark etmemişti. Çünkü kızı her defasında “Her şey yolunda anne” demişti. O da inanmak istemişti.
Marina konuşmaya devam etti:
— Biliyorum, babamla benim için çok emek verdiniz. Ama artık dayanamıyorum. Bir de Seryozha meselesi var…
Annesi birden döndü.
— Seryozha mı? Hangi Seryozha?
— Sergey Belov. Çocukluk arkadaşım. Geçenlerde bana mesaj attı. Her şeyi bırakıp köye dönmem gerektiğini, şehirde mutlu olamayacağımı söyledi.
Galina İvanovna’nın yüzü değişti.
Seryozha, yıllardır tanıdığı bir çocuktu. Bir zamanlar iyi biriydi. Ancak evlenmiş, çocuk sahibi olmuş, sonra eşinden ayrılmıştı. Çalışmıyor, içki içiyor ve sorumluluklarından kaçıyordu.
— Sen onun söylediklerine mi inanıyorsun? Kendi hayatını kuramamış bir adamın aklına mı uyacaksın?
Marina başını eğdi.
— Şehirde de beni kimse istemiyor anne. Artyom evlenmek istediğini söylüyordu ama sonra başka biriyle de birlikte olduğunu öğrendim.
Galina İvanovna öfkesini tutamadı.
— Eee, ne olmuş yani? Bir adam seni aldatmış diye hayatını mı bırakacaksın? Kariyerini, emeğini, yıllarını çöpe mi atacaksın? O Seryozha’nın peşinden köye mi döneceksin? Kızım, ben seni bu günlere gelsin diye mi büyüttüm?
Marina’nın yüzü bembeyaz oldu.
— Anne, anladım.
— Hayır, sen beni anlamadın. Ben sadece…
— Eve dönmeme izin vermeyeceğini hiç düşünmemiştim.
Marina ayağa kalktı ve küçük odaya geçti. Kapıyı sessizce kapattı.
Galina İvanovna mutfakta tek başına kaldı.
Sofrada soğumuş yemekler, yarım kalmış çaylar vardı.
Biraz önce söylemek istediği şey aslında çok başkaydı:
“Gitme. Korkma. Ne olursa olsun ben yanındayım.”
Ama ağzından çıkan sözler bambaşka olmuştu.
O gece hiç uyuyamadı.
Sabah olduğunda, Marina hâlâ uyurken, üzerine şalını alıp kırk yıllık arkadaşı Nina Stepanovna’nın evine gitti.
Nina kapıyı açar açmaz arkadaşının yüzüne baktı.
— Galya, belli ki bir şey olmuş. Gir içeri, anlat bakalım.
Galina masaya oturdu, ellerini dizlerinin üzerinde birleştirdi.
— Nina, ne yapacağımı bilmiyorum. Kızım benden destek bekliyor ama ben ona karşıymışım gibi davrandım. Aslında korkuyorum.
— Neden korkuyorsun Galya?
Galina uzun süre sustu.
Sonunda konuştu:
— Bütün hayatımı bu köyde geçirdim. Burada yaşamanın ne kadar zor olduğunu biliyorum. Odun, soba, bahçe, hayvanlar… İnsan çalışmaktan kendine vakit ayıramıyor. Eller nasır tutuyor ama yine de para yetmiyor. O şehir hayatına alışmış. Bir yıl sonra pişman olmasından korkuyorum. Ya burada mutsuz olursa? Ya da onu vazgeçirirsem ve hayatı boyunca bunun pişmanlığını yaşarsa? Ne yapacağımı bilmiyorum.
Nina Stepanovna arkadaşının elini tuttu.
— Galya, kızın senden akıl istemiyor. Seni yargılamanı da beklemiyor. Sadece annesi olduğunu hissetmek istiyor.
— Nasıl yani?
— Ona sarılmanı, “Seni seviyorum kızım” demeni istiyor. Senin için hâlâ hata yapabilecek küçük bir çocuk olabilir ama o artık kendi hayatına karar verecek yaşta bir kadın. Senin desteğine ihtiyacı var.
Galina başını eğdi.
— Nina, biz böyle yetişmedik ki… Bize çalışmak, sabretmek, şikâyet etmemek öğretildi. “Seni seviyorum”, “Seni özledim”, “Seninle gurur duyuyorum” demeyi hiç öğrenemedik. Bunlar bize hep yabancı geldi.
Nina gülümsedi.
— Benim kızım da aynı şeyi söyler. Ona her şeyi yaptığımı söylüyorum. O da “Anne, bunlar başka şeyler” diyor. Haklı galiba. Sevgiyi göstermek başka, söylemek başka.
Bir süre sessiz kaldılar.
Sonra Nina arkadaşına dönerek:
— Kızın hâlâ evdeyken git, konuş onunla. Bazen bir insanın duymak istediği tek bir cümle vardır. Ama o cümleyi söylemek için çok geç kalmamak gerekir.
Galina eve döndüğünde Marina mutfakta oturuyordu. Önünde bir fincan çay, yanında ise yarısı doldurulmuş bir çanta vardı.
Galina kapının eşiğinde durdu.
Söyleyeceklerini yol boyunca defalarca düşünmüştü ama şimdi kelimeleri bir türlü bulamıyordu.
Sonunda derin bir nefes aldı.
— Marin…
Kızı başını kaldırdı.
— Gitmeni istemiyorum kızım. Dün gece hiç uyuyamadım. Söylediklerimi düşündüm. Sana kızdığım için değil, senin için endişelendiğim için öyle konuştum. Korkuyorum. Çünkü sen benim en kıymetlimsin.
Biraz durdu, sonra devam etti:
— Ama burası senin de evin. Ne zaman istersen gel. Kalmak istersen kal. Birlikte bir yol buluruz. İş buluruz, yeniden başlarız. Ben yanındayım. Seni hiçbir kararından dolayı sevgimden mahrum bırakmam.
Marina’nın gözleri doldu.
— Anne…
— Seni seviyorum kızım. Sadece bunu söylemeyi hiç öğrenemedim. Affet beni.
Marina ayağa kalktı ve annesine sarıldı.
İkisi de ağlıyordu.
Bu, yıllardır birbirlerine söyleyemedikleri bütün sözlerin gözyaşlarına dönüşmesiydi.
O gün gece yarısına kadar konuştular.
Galina İvanovna, hayatında ilk kez kızına geçmişini anlattı. On dokuz yaşında bu köye gelin geldiği günleri, ilk kış evlerinin çatısının aktığını, plastik örtülerin altında uyuduklarını, ilk ineklerinin kaçıp ormana gittiğini anlattı.
Hatta bir gün her şeyi bırakıp gitmek istediğini, bavulunu hazırlayıp otobüs durağına kadar yürüdüğünü bile itiraf etti.
— Anne, bunları hiç anlatmamıştın. Senin hayatın hep kolay sanıyordum.
Galina hafifçe gülümsedi.
— Kolay değildi kızım. Biz sadece şikâyet etmeyi öğrenemedik.
Ertesi sabah Marina markete gitti.
Bir saat sonra eve döndüğünde annesine dönerek:
— Anne, Seryozha’yı gördüm, dedi.
— Ne olmuş?
— Eşiyle birlikteydi. Hani bana yalnız olduğunu, mutsuz olduğunu yazıyordu ya… Meğer eski eşiyle yeniden barışmışlar. Üstelik kadın hamile.
Galina İvanovna sessizce dinledi.
Marina gülümsedi.
— Bir an yanına gidip hesap sormak istedim. Sonra düşündüm: Ne gerek var? Kendi hayatındaki mutsuzluğun suçunu başkasına atacak birini arıyormuş. Beni de uzakta olduğum için seçmiş. Her şeyi terk edip onun anlattığı hayata inanacakmışım.
— Demek ki kendi gözlerinle görmen iyi olmuş, dedi annesi.
— Evet anne. İyi ki gelmişim.
Bir süre sessiz kaldıktan sonra Marina yeniden konuştu:
— Buraya gelirken kendimi başarısız biri gibi hissediyordum. Her şeyi kaybetmiş, geri dönmek zorunda kalmışım gibi düşünüyordum. Ama şimdi anlıyorum ki ben buraya başarısız olduğum için gelmedim. Sadece sevildiğimi hissetmeye ihtiyacım vardı.
Galina kızının elini tuttu.
— Sen hiçbir zaman başarısız olmadın kızım.
Marina derin bir nefes aldı.
— Aslında işimden henüz ayrılmadım. Müdürüm bana bir hafta düşünmemi söyledi. Üç gün düşündüm. Sanırım geri döneceğim. Ama artık eskisi gibi olmayacağım. Hayatımı yeniden kuracağım.
— Emin misin?
— Hayır anne. Ama denemek istiyorum. Artık yalnız olmadığımı biliyorum.
O günden sonra her cumartesi telefonla konuşmaya başladılar.
Marina şehirde çalışmaya devam etti. Hayatını yeniden düzene koydu. Artyom’u da, Seryozha’yı da geride bıraktı.
Ama en önemlisi, artık kendisini başarısız hissetmiyordu.
Bir gün annesine telefonda şöyle dedi:
— Anne, bir şey fark ettim. İnsan bazen en zor anında geçmişe dönmek ister. Bu zayıflık değil. Sadece sevildiğini bildiği bir yere sığınma ihtiyacıdır. İnsan orada yeniden güç toplar ve yoluna devam eder.
Galina İvanovna gülümsedi.
— Sen akıllı bir kızsın.
— Seni çok seviyorum anne.
Mart ayında Galina İvanovna, arkadaşı Nina Stepanovna’nın evine sevinçle geldi.
Nina onu görür görmez bir şeyler olduğunu anladı.
— Hayrola Galya, yüzün gülüyor. Anlat bakalım.
Galina heyecanla konuştu:
— Marina beni şehre davet ediyor. Yeni biriyle tanışmış. Adı Dmitri. İyi bir insan olduğunu söylüyor. Altı aydır birliktelermiş. Beni onunla tanıştırmak istiyor.
— Gidecek misin?
Galina bir an durdu.
— Elbette gideceğim. Kızım mutlu. Sesinden anlıyorum. Orada kendine bir hayat kurmuş. Burada kalsaydı belki de mutsuz olacaktı. Onun adına çok seviniyorum.
Sonra gözleri doldu.
— Bir de Nina… Torun sahibi olacağım. Marina bebek bekliyor!
Nina arkadaşına sarıldı.
Galina hem ağlıyor hem gülümsüyordu.
Yıllarca söyleyemediği o iki kelimeyi sonunda kızına söyleyebilmişti:
“Seni seviyorum.”
Ve belki de hayatında ilk kez, bir annenin kızına verebileceği en büyük hediyenin öğütler, fedakârlıklar ya da nasihatler olmadığını anlamıştı.
Bazen en büyük hediye, sadece yanında olduğunu hissettirmektir.
Çünkü çocuklarımızı her zaman anlayamayabiliriz. Onlar da bizi her zaman anlamayabilir. Aramızda zaman zaman aşılması zor mesafeler oluşabilir.
Ama sevgi varsa, o mesafeleri aşmanın bir yolu mutlaka vardır.
Bazen bir köprü kurmak için uzun konuşmalara, büyük fedakârlıklara gerek yoktur.
Tek bir cümle yeter:
“Seni her zaman anlayamayabilirim ama seni her koşulda seviyorum. Ne olursa olsun, ben senin yanındayım.”
Unutmayın; çocuklarımızın bazen nasihate değil, anlaşılmaya; yargılanmaya değil, sarılmaya ihtiyacı vardır.
Ve hiçbir sevgi, söylenmek için geç kalınmış bir sevgi kadar sessiz kalmamalıdır.