2 Bin Yıl Sonra Hindistan’ın Alt Kastlarından Zavallı Kızların Başına Gelenler

2 Bin Yıl Sonra Hindistan’ın Alt Kastlarından Zavallı Kızların Başına Gelenler

MEHMET AVŞAR

Hindistan… Bir tarafta dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri, diğer tarafta yoksulluğun, kast ayrımcılığının ve toplumsal eşitsizliğin gölgesinde büyüyen milyonlarca çocuk.

Özellikle yoksul ve toplumun dezavantajlı kesimlerinde doğan kız çocukları için hayat, daha en başından ağır bir mücadeleye dönüşebiliyor.

Bir çocuğun kaderini doğduğu ailenin gelirinin, yaşadığı mahallenin ya da ait olduğu toplumsal grubun belirlemesi, insanlığın hâlâ aşamadığı büyük bir çelişki.

Eğitim, bu döngüyü kırmanın en güçlü yollarından biri. Ancak yoksulluk, çocukların okuldan kopmasına ve erken yaşta çalışmaya başlamasına neden olabiliyor. UNICEF de Hindistan’da özellikle dezavantajlı topluluklardan gelen çocukların yoksulluk, yetersiz beslenme, düşük okul devamlılığı ve çocuk yaşta evlilik gibi sorunlarla karşı karşıya kaldığına dikkat çekiyor.

Kız çocuğu olmak daha da ağır

Yoksul ailelerde kız çocuklarının üzerine ev işleri ve bakım sorumluluğunun daha fazla yüklendiği biliniyor. UNICEF’in araştırmaları, kız çocuklarının uzun saatler boyunca ücretsiz ev ve bakım işlerinde çalışmasının eğitimlerini olumsuz etkileyebildiğini ortaya koyuyor.

Bazı çocuklar ise kendi evlerinin dışında çalışmak zorunda kalıyor.

Ev içi hizmet sektörü, Hindistan’da milyonlarca insanın geçimini sağlıyor. Ancak kayıt dışılık ve denetim sorunları, özellikle kadınları ve çocukları istismara açık hale getirebiliyor. Uluslararası Çalışma Örgütü, Hindistan’daki ev işçilerinin kötü çalışma koşulları ve çeşitli insan hakları ihlalleriyle karşılaşabildiğini belirtiyor.

Daha da acısı, çocuk emeğinin bazı durumlarda insan ticareti, zorla çalıştırma ve borç karşılığı çalıştırma gibi ağır sömürü biçimlerine dönüşebilmesi.

Bu nedenle mesele yalnızca “fakir bir ailenin çocuğunu çalıştırması” değildir.

Mesele, bir çocuğun yoksulluğunun başkalarının çıkarına dönüştürülmesidir.

Çocuk işçiliği kader olmamalı

Bir çocuğun 10-12 yaşında eğitim sıralarında olması gerekirken bir başkasının evini temizlemesi, yemek yapması veya ağır sorumluluklar üstlenmesi kabul edilemez.

ILO’ya göre çocukların ev içi hizmetlerde çalışmasının temel nedenleri arasında yoksulluk, eğitim eksikliği, sosyal dışlanma, toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ve borç bağımlılığı bulunuyor. Bazı vakalarda çocukların zorla çalıştırıldığı veya insan ticaretinin kurbanı olduğu da belirtiliyor.

Hindistan’da çocuk işçiliğini ve zorla çalıştırmayı önlemeye yönelik yasalar da bulunuyor. Hatta ülke, çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinin ortadan kaldırılmasını amaçlayan ILO sözleşmelerini de onaylamış durumda.

Fakat yasa tek başına yetmiyor.

Çünkü yoksulluk devam ettiği sürece çocuk emeğini besleyen ekonomik düzen de devam ediyor.

Bir başka yara: Çocuk yaşta evlilik

Kız çocuklarının karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri de erken evlilik.

UNICEF, Hindistan’da çocuk yaşta evliliğin hâlâ ciddi bir toplumsal sorun olduğunu ve kız çocuklarını eğitimden, ekonomik bağımsızlıktan ve kendi gelecekleri hakkında karar verme hakkından mahrum bırakabildiğini belirtiyor.

Çocuk yaşta evlilik yalnızca bir düğün değildir.

Bazen bir çocuğun okulunun bitmesi, ekonomik özgürlüğünün kaybolması ve kendi hayatı üzerindeki söz hakkının elinden alınmasıdır.

Asıl soru şu

Hindistan uzaya araç gönderirken, teknoloji şirketleri dünyaya açılırken, şehirlerinde dev gökdelenler yükselirken bir kız çocuğunun hâlâ doğduğu yoksulluk nedeniyle hayatının tamamını kaybetmesi nasıl açıklanabilir?

Mesele Hindistan’a özgü de değildir.

Dünyanın herhangi bir yerinde yoksul bir çocuğun emeğinin sömürülmesi, insanlığın ortak ayıbıdır.

Bir çocuğun doğduğu aileyi seçme şansı yoktur.

Ama toplumların ona nasıl bir gelecek vereceği insanların seçimidir.

Çocukların kaderi yoksulluk olmamalı.
Kız çocuklarının kaderi hizmetçilik olmamalı.
Hiçbir çocuk satın alınabilir bir eşya değildir.

Mehmet Avşar/ Gazeteci/ yazar