Hoçvan’da Unutulan Pirinç Tarlaları

BUNLARI BİLİYORMUYDUNUZ


Hoçvan’da Unutulan Pirinç Tarlaları

Karaçayır’dan Yükselen Bir Hatıra

Haber: Mehmet Avşar

Ardahan’ın Hoçvan bölgesi…
Bugün yemyeşil meraları, hayvancılığı ve yayla kültürüyle biliniyor. Ancak geçmişin tozlu sayfaları aralandığında, pek az kişinin hatırladığı bir gerçek ortaya çıkıyor: Özellikle Samanbeyli ( Sıxırpet) köyü Harabe Değirmen civarındaki Karaçayır bataklıklarında pirinç ekilirdi.

Bir zamanlar bu topraklarda pirinç ekiliyordu.

Özellikle Hoçvan’a bağlı Samanbeyli Karaçayır mevkii, yüksek taban suyu ve su tutan düzlük alanları sayesinde küçük ölçekli çeltik üretimine ev sahipliği yapmıştı. Yaz aylarında suyla doldurulan tarlalarda aile ihtiyacını karşılayacak kadar pirinç yetiştirilirdi.

Suyun Bereketi

Karaçayır bölgesi doğal kaynak suları ve dere yataklarıyla beslenirdi.
Toprak yapısı çayır ve bataklık karakterliydi.

Her ne kadar Ardahan’ın sert iklimi pirinç için ideal olmasa da, geçmişte yazların nispeten daha uzun sürdüğü dönemlerde köylüler bu zor ürünü sabırla yetiştirirdi.

Yaşlıların anlattığına göre:

“Çeltik su isterdi… Sabah erken kalkılır, su kanalları açılır, tarlalar göllenirdi.”

Bu üretim ticari boyutta değildi; daha çok ev ihtiyacı için yapılan zahmetli ama kıymetli bir tarımdı.

Neden Bitti?

Zamanla birçok şey değişti:

-Göç arttı, genç nüfus azaldı
-Hayvancılık daha kazançlı hale geldi
-Sulama sistemleri modernleşmedi
-Sertleşen iklim ve kısa yaz sezonu üretimi zorlaştırdı

Ve Hoçvan’daki pirinç tarlaları sessizce tarihe karıştı.

Bugün Geri Döner mi?

Uzmanlara göre modern sulama teknikleri ve kontrollü üretimle mikro ölçekte yeniden denenebilir. Ancak ekonomik sürdürülebilirlik tartışma konusu.

Hoçvan bugün mera zenginliği ve büyükbaş hayvancılıkla anılıyor. Ama Karaçayır’ın çamurlu tarlalarında bir zamanlar dalgalanan çeltik başakları, bölgenin unutulan tarım hafızası olarak yaşamaya devam ediyor.